تغذیه

سوالات متداول تغذیه

در این صفحه سوالات متداول در زمینه تغذیه فرزندان شما قرار دارد. اگر پرسشِ بی‌پاسخی درباره‌ی یکی ازمشکلات تغذیه که در این صفحه مشاهده می‌فرمایید، در ذهن دارید، می‌توانید از صفحه تماس با ما ، سوال خود را مطرح کنید. همکاران ما در اولین فرصت پاسخ پرسش شما را به این صفحه اضافه میکنند

برای مشکل “مکیدن انگشت” که ممکن است در کودکان یا حتی بزرگترها مشاهده شود، تمرینات کاردرمانی و گفتاردرمانی می‌تواند کمک‌کننده باشد. در اینجا چند تمرین برای هر دو حوزه آورده شده که می‌تواند مفید باشد:

تمرینات کاردرمانی:

1. تقویت هماهنگی دست و چشم : کودک می‌تواند با انجام بازی‌هایی که نیاز به دست‌های او دارد (مثل ساختن برج از لگو یا انجام پازل‌ها) توجه خود را از مکیدن انگشت به فعالیت‌های دیگر جلب کند.

بازی‌های پویای دیگر، مانند توپ بازی یا سرگرمی‌های هنری، می‌تواند به تقویت مهارت‌های حرکتی دست‌ها کمک کند.

2. آموزش کنترل بدن : به کودک کمک کنید که در مواقعی که انگشت خود را به دهان می‌برد، به آرامی دست خود را از دهانش بردارد و به جای آن چیزی مانند توپ نرم یا اسباب‌بازی را در دست بگیرد.

3. استفاده از حس‌های مختلف : استفاده از اشیاء با بافت‌های مختلف (مثل اسباب‌بازی‌های لمسی یا ابزارهای مختلف) می‌تواند توجه کودک را به سمت حس لامسه و دوری از عادت مکیدن هدایت کند.

تمرینات گفتاردرمانی:

1. تقویت عضلات دهان و زبان : تمریناتی برای تقویت عضلات زبان و لب‌ها، مانند تکرار صداها و کلمات مختلف، می‌تواند به بهبود مهارت‌های حرکتی دهانی کمک کند.

مثال‌ها: “بازی با بادکنک” یا تمرینات تنفس و لب‌زدن به منظور تقویت عضلات دهان.

2. آموزش تنفس صحیح : تمرینات تنفسی برای کنترل بهتر بدن و جلوگیری از عادت مکیدن انگشت مفید است. کودک می‌تواند با تنفس از طریق بینی و بازدم از طریق دهان توجه خود را از مکیدن انگشت دور کند.

3. استفاده از بازی‌های کلامی : بازی‌هایی مثل “خواندن آهنگ‌ها” یا “قصه‌گویی” که نیاز به تمرکز روی گفتار دارند، می‌توانند به کودک کمک کنند تا عادت مکیدن انگشت را ترک کند.

این تمرینات با هدف کاهش نیاز به مکیدن انگشت و جلب توجه به دیگر مهارت‌های حرکتی و گفتاری طراحی شده‌اند.

برای آموزش کاردرمانی و گفتاردرمانی به کودکی که دست‌های خود را روی بطری هنگام تغذیه قرار می‌دهد، می‌توانید از روش‌های خاصی استفاده کنید تا مهارت‌های حرکتی، هماهنگی و تقویت عضلات دهانی را به طور هم‌زمان تقویت کنید. در اینجا چند پیشنهاد برای آموزش کاردرمانی و گفتاردرمانی وجود دارد:
آموزش کاردرمانی:
1. تقویت دست‌ها و انگشتان:
ابتدا تمرین‌هایی برای تقویت عضلات دست و انگشتان کودک انجام دهید تا کودک بتواند بطری را با دقت و بدون نیاز به نگه‌داشتن زیاد آن با دست‌ها نگه دارد. برخی از تمرینات کاردرمانی شامل:
استفاده از توپ‌های کوچک نرم که کودک باید آنها را فشار دهد.
استفاده از اسباب‌بازی‌های بافت‌دار یا پلاستیکی که نیاز به گرفتن و دست گرفتن دارند.
2. تمرینات هماهنگی دست و چشم:
تمریناتی که باعث تقویت هماهنگی بین دست و چشم کودک می‌شود می‌تواند به او کمک کند تا بطری را بهتر کنترل کند و بدون اینکه دست‌هایش بیش از حد روی آن قرار بگیرد، بتواند از آن استفاده کند. برای مثال:
درخواست از کودک برای گرفتن یک بطری با استفاده از یک دست و بردن آن به دهان.
تمرینات حرکتی که در آن کودک باید یک شی را از یک مکان به مکان دیگر منتقل کند، مانند برداشتن و قرار دادن اسباب‌بازی‌ها در سبد.
3. آموزش نحوه استفاده از دستان در تغذیه:
به کودک بیاموزید که از دست‌ها برای نگه‌داشتن بطری به‌طور صحیح استفاده کند تا نیازی به مکیدن انگشتان نباشد. می‌توانید از کودک بخواهید که بطری را فقط با یک دست نگه دارد یا از دو دست استفاده کند، و سپس تمرینات هماهنگی دست و چشم را ادامه دهید.
آموزش گفتاردرمانی:
1. تمرینات تقویت عضلات دهان و صورت:
برای تقویت عضلات دهان و دهانه کودک می‌توانید از تمرینات ساده برای تقویت مهارت‌های مکیدن و بلع استفاده کنید. مانند:
مکیدن از نی: تمرین مکیدن از نی به‌طور هدفمند می‌تواند عضلات دهانی کودک را تقویت کند.
تمرینات لب و زبان: مانند حرکت دادن زبان به سمت بالا، پایین و اطراف دهان برای تقویت عضلات.
2. تمرینات ارتباطی هنگام تغذیه:
در حین تغذیه، می‌توانید از کودک بخواهید که با دقت بیشتری از دهان خود برای مکیدن استفاده کند و توجه بیشتری به حرکت زبان و دهان خود داشته باشد. برای مثال:
از کودک بخواهید تا حین مکیدن بطری، صدای خاصی مثل “mmmm” را بیان کند تا عضلات دهان و زبان به‌طور هم‌زمان تقویت شوند.
تمرینات گویایی ساده را در حین تغذیه انجام دهید تا هماهنگی بین عضلات دهان و گفتار نیز تقویت شود.
3. تقویت توجه و تمرکز:
در حین انجام تغذیه، به کودک کمک کنید تا توجه خود را به تغذیه و کارهای مرتبط با آن متمرکز کند. این تمرین‌ها می‌تواند شامل بازی‌هایی برای توجه، مانند بازی با اشیاء رنگی یا شاداب باشد که توجه کودک را در هنگام تغذیه به یک فعالیت خاص جلب کند.
ترکیب این تمرینات کاردرمانی و گفتاردرمانی می‌تواند به کودک کمک کند تا به‌طور مؤثرتری از دست‌هایش در حین تغذیه استفاده کند و همچنین مهارت‌های دهانی و ارتباطی خود را بهبود بخشد.
برای ایجاد مهارت در کودکانی که قادر به شناسایی و تشخیص شیشه یا پستانک (nipple or bottle) هستند، می‌توان از ترکیب تمرینات کاردرمانی و گفتاردرمانی استفاده کرد تا توانایی‌های حرکتی و دهانی کودک تقویت شوند. در اینجا به روش‌های آموزش و تمریناتی برای ایجاد این مهارت اشاره می‌کنیم:
1. آموزش کاردرمانی (حرکات دست و چشم)
تمرینات تقویت هماهنگی دست و چشم:
شناسایی بطری یا پستانک:
از کودک بخواهید که بطری یا پستانک را در دست خود بگیرد و آن را به سمت دهانش بیاورد. این تمرین به کودک کمک می‌کند تا توانایی شناسایی و هدف‌گذاری برای گرفتن بطری یا پستانک را تقویت کند.
بازی با بطری‌های رنگی:
برای تقویت شناخت و توجه کودک به بطری یا پستانک، می‌توانید از بطری‌های رنگی یا با طرح‌های جذاب استفاده کنید. به کودک کمک کنید تا به تدریج بطری‌ها را تشخیص دهد و آن‌ها را از میان سایر اشیاء انتخاب کند.
تمرینات تقویت دست و انگشتان:
گرفتن بطری یا پستانک:
برای کودکانی که هنوز مهارت‌های حرکتی کافی برای گرفتن بطری یا پستانک ندارند، می‌توانید از تمرینات دست و انگشتان استفاده کنید. از کودک بخواهید که با دست‌های خود بطری یا پستانک را بگیرد و آن را برای مدت کوتاهی در دست نگه دارد.
استفاده از اسباب‌بازی‌هایی با شکل مشابه:
از اسباب‌بازی‌هایی با اندازه و شکل مشابه بطری یا پستانک استفاده کنید. این تمرین باعث می‌شود کودک مهارت‌های گرفتن و شناسایی اشیاء را بهبود بخشد و توانایی او برای شناخت بطری یا پستانک تقویت شود.
تمرینات هماهنگی دست و چشم:
تمرینات جابجایی:
از کودک بخواهید که بطری یا پستانک را از یک مکان به مکان دیگر منتقل کند. این تمرین باعث تقویت هماهنگی دست و چشم می‌شود و به کودک کمک می‌کند تا به‌طور دقیق‌تر بطری یا پستانک را شناسایی و به‌درستی جابجا کند.
2. آموزش گفتاردرمانی (مهارت‌های دهانی و شناختی)
تقویت مهارت‌های دهانی و بلع:
آشنایی با طعم و حس پستانک یا بطری:
از کودک بخواهید که پستانک یا نوک بطری را در دهان بگذارد و طعم یا حس آن را تجربه کند. این تمرین کمک می‌کند تا کودک ارتباط بین شیء و عمل مکیدن را شناسایی کند. این روش از همان ابتدا به تقویت حس لمس و تطبیق آن با مکیدن کمک می‌کند.
تمرینات مکیدن:
از کودک بخواهید که از بطری برای مکیدن استفاده کند. این تمرین به تقویت عضلات دهان و دهانه کمک می‌کند و کودک را برای استفاده صحیح از بطری آماده می‌کند.
تقویت مهارت‌های شناختی:
آموزش شناسایی پستانک و بطری:
به کودک نشان دهید که بطری یا پستانک از سایر اشیاء متفاوت است. می‌توانید از کودک بخواهید که بین بطری و دیگر اشیاء مشابه تمایز قائل شود (برای مثال، اسباب‌بازی یا اشیاء دیگری که شکل مشابه دارند).
واژگان مرتبط با تغذیه:
از کودک بخواهید که هنگام شناسایی پستانک یا بطری، واژگان مربوطه مانند “بطری”، “پستانک”، “مکیدن” و “تغذیه” را بگوید. این کار می‌تواند به تقویت توانایی‌های زبانی کودک کمک کند.
3. تمرینات تکمیلی برای شناسایی بطری یا پستانک
بازی‌های حسی:
بازی با بطری‌ها:
می‌توانید بازی‌های حسی انجام دهید که در آن کودک باید پستانک یا بطری را لمس و تشخیص دهد. این بازی‌ها می‌تواند شامل گذاشتن پستانک یا بطری درون یک کیسه شفاف یا مخفی کردن آن در یک ظرف باشد تا کودک به‌طور فعال آن را پیدا کند.
تشخیص با حس لامسه:
از کودک بخواهید که به‌صورت چشمی یا بسته به حس لامسه، بطری یا پستانک را تشخیص دهد. این بازی‌ها به کودک کمک می‌کنند که از طریق تماس دست‌ها و انگشتان، اشیاء را شناسایی کند.
تمرینات بلع و مکیدن:
تمرین مکیدن:
به کودک کمک کنید که از بطری برای نوشیدن استفاده کند. این تمرین به تقویت مهارت‌های مکیدن و بلع کمک می‌کند و ارتباط کودک با بطری را تقویت می‌کند.
استفاده از نی:
برای تقویت هماهنگی دهان، زبان و عضلات دهانی، می‌توانید از کودک بخواهید که با استفاده از نی مایعات را بنوشد. این تمرین به تقویت عضلات دهانی کودک و تقویت توانایی مکیدن صحیح کمک می‌کند.
4. استفاده از پاداش و تشویق:
در تمام تمرینات، استفاده از تشویق و پاداش‌های مثبت می‌تواند بسیار مؤثر باشد. هر بار که کودک موفق به شناسایی پستانک یا بطری یا انجام حرکات صحیح مکیدن شد، او را با کلمات تحسین‌آمیز و تشویق‌های مثبت پاداش دهید. این باعث ایجاد انگیزه بیشتر در کودک خواهد شد.
نمونه تمرین‌ها برای ایجاد مهارت شناسایی بطری یا پستانک:
1. بازی “کدام یکی؟”:
یک بطری و چند شیء مشابه دیگر (مانند اسباب‌بازی‌ها) را در اختیار کودک قرار دهید و از او بخواهید که بطری را شناسایی کند.
2. تمرین مکیدن از بطری:
از کودک بخواهید که به طور مستقل یا با کمک شما، بطری را در دهان بگذارد و مکیدن را تمرین کند.
3. بازی حسی با لمس بطری:
از کودک بخواهید که پستانک یا بطری را با دست‌های خود لمس کرده و سپس با چشمان بسته آن را شناسایی کند.
4. استفاده از اسباب‌بازی مشابه:
کودک را با استفاده از اسباب‌بازی‌های مشابه بطری یا پستانک، تمرین تشخیص این اشیاء آموزش دهید.
با استفاده از این تمرینات، کودک می‌تواند مهارت‌های لازم برای شناسایی پستانک یا بطری و ارتباط برقرار کردن با آن را به‌طور مؤثری یاد بگیرد.
برای کودکانی که با یک یا هر دو دست به بطری می‌زنند (پت زدن یا ضربه زدن به بطری)، هدف اصلی تقویت مهارت‌های حرکتی دقیق (fine motor skills) و هماهنگی دست و چشم است. در این زمینه می‌توان از روش‌های کاردرمانی و گفتاردرمانی برای ایجاد مهارت‌های کنترل شده استفاده کرد تا کودک بتواند این رفتار را به یک مهارت مؤثرتر و هدفمندتر تبدیل کند.
1. آموزش کاردرمانی (تمرکز بر مهارت‌های حرکتی و هماهنگی دست و چشم)
تقویت مهارت‌های حرکتی دست و انگشتان:
تمرینات گرفتن و نگه‌داشتن:
ابتدا باید کودک توانایی گرفتن و نگه‌داشتن بطری را بدون ضربه زدن به آن یاد بگیرد. می‌توانید با استفاده از بطری‌های دسته‌دار که کودک می‌تواند به راحتی بگیرد، به او کمک کنید.
تمرین: از کودک بخواهید که بطری را در دست نگه دارد و از آن جدا نشود. این تمرین باعث می‌شود کودک درک بهتری از کنترل دست خود پیدا کند و از ضربه زدن به بطری اجتناب کند.
تمرینات تقویت عضلات انگشتان:
با استفاده از اسباب‌بازی‌های نرم و فنری یا ابزارهای فشاری، کودک را تشویق کنید که عضلات انگشتان خود را تقویت کند. این کار به کاهش رفتارهایی مانند پت زدن و جایگزینی آن با حرکات دقیق کمک می‌کند.
تمرین: از کودک بخواهید که توپ‌های نرم یا اسباب‌بازی‌های کوچک را در دست بگیرد و نگه دارد تا عضلات انگشتان و دست‌هایش تقویت شود.
آموزش هماهنگی دست و چشم:
تمرینات جابجایی بطری:
کودک را تشویق کنید که بطری را از یک مکان به مکان دیگر منتقل کند و آن را به آرامی جابجا کند. این کار باعث می‌شود کودک توانایی کنترل بیشتری روی دست‌هایش داشته باشد.
تمرین: بطری را در مکان‌های مختلف قرار دهید و از کودک بخواهید که بطری را به آرامی از یک مکان به مکان دیگر حرکت دهد.
تمرینات تمرکز بر دقت:
برای کاهش پت زدن‌های بی‌هدف، کودک باید یاد بگیرد که در هنگام دست زدن به بطری، باید به‌طور دقیق و هدفمند عمل کند. از کودک بخواهید که برای هر ضربه زدن به بطری، دقت بیشتری به خرج دهد و به آرامی به آن ضربه بزند.
2. آموزش گفتاردرمانی (تقویت مهارت‌های دهانی و ارتباطی)
تقویت مهارت‌های بلع و مکیدن:
تمرینات مکیدن و بلع:
برای این‌که کودک به‌طور صحیح با بطری ارتباط برقرار کند، باید تمرینات دهانی مانند مکیدن از بطری یا نی انجام دهد. این کمک می‌کند تا کودک به‌طور طبیعی بطری را در دهان خود قرار دهد و به جای پت زدن به آن، از آن استفاده کند.
تمرین: کودک را تشویق کنید که با استفاده از بطری یا نی مایعات بنوشد. این تمرین به تقویت مهارت‌های مکیدن و بلع کمک می‌کند و از رفتارهایی مانند پت زدن جلوگیری می‌کند.
تقویت مهارت‌های گفتاری و شناختی:
آموزش واژگان مرتبط با تغذیه:
هنگام تمرین گرفتن و استفاده از بطری، به کودک واژگان مربوط به آن را بیاموزید، مانند «بطری»، «پستانک»، «مکیدن»، «نوشیدن» و غیره. این کمک می‌کند تا کودک درک بهتری از این اشیاء پیدا کند و بتواند با آن‌ها ارتباط برقرار کند.
تشویق ارتباط کلامی:
به کودک انگیزه دهید تا در حین تغذیه، از کلمات خاص استفاده کند یا درخواست کند. این کار می‌تواند به تقویت مهارت‌های ارتباطی کودک کمک کند و او را به استفاده از بطری به شکلی هدفمندتر و آگاهانه‌تر سوق دهد.
3. تمرینات تکمیلی برای کاهش پت زدن و تقویت مهارت‌های هدفمند
بازی‌های حسی:
حس لمس و فشار دادن:
از کودک بخواهید که بطری را با دقت فشار دهد، اما بدون اینکه به آن ضربه بزند. این بازی به تقویت کنترل دست‌ها و قدرت فشار انگشتان کودک کمک می‌کند.
تمرین: از کودک بخواهید که بطری را فشار دهد یا به آرامی در دستانش حرکت دهد، بدون اینکه آن را به شدت تکان دهد یا ضربه بزند.
تمرینات فشردن و رها کردن:
این تمرین به کودک کمک می‌کند تا حس کنترل بیشتری روی دست‌های خود داشته باشد و فشار دادن با کنترل بیشتری انجام دهد.
تمرین: از کودک بخواهید که بطری را در دست نگه دارد و با دقت آن را فشار دهد تا زمانی که به دستش آسیب نرسد یا آن را تکان ندهد.
ایجاد محیط مناسب:
محیط آرام:
محیطی آرام و بدون حواس‌پرتی برای تغذیه کودک بسیار مهم است. این کمک می‌کند که کودک بتواند تمرکز بیشتری روی استفاده از بطری و تقویت مهارت‌های دست و دهان داشته باشد.
بطری‌های با طراحی مناسب:
از بطری‌هایی با طراحی مناسب که کودک می‌تواند به راحتی آن‌ها را در دست بگیرد، استفاده کنید. بطری‌هایی با دسته‌های نرم یا طراح‌های قابل تنظیم می‌توانند به کودک در کنترل بهتر بطری کمک کنند.
4. پاداش و انگیزش:
در تمام مراحل آموزش، استفاده از پاداش‌های مثبت برای تشویق کودک بسیار مؤثر است. زمانی که کودک با دقت و به‌طور صحیح از بطری استفاده کرد، او را تشویق کنید و از کلمات تحسین‌آمیز استفاده کنید. این کمک می‌کند تا انگیزه کودک برای ادامه تمرینات بیشتر شود.
نمونه تمرین‌ها برای کاهش پت زدن و تقویت مهارت استفاده از بطری:
1. تمرین گرفتن و فشار دادن دقیق:
از کودک بخواهید که بطری را با دو دست بگیرد و آن را فشار دهد، بدون اینکه به آن ضربه بزند. این تمرین به کنترل دست‌ها و قدرت انگشتان کودک کمک می‌کند.
2. بازی با بطری‌های مختلف:
از بطری‌های مختلف (با اندازه‌ها و طرح‌های مختلف) استفاده کنید و از کودک بخواهید که آن‌ها را تشخیص دهد و به‌آرامی در دست بگیرد یا به آن ضربه بزند.
3. تمرین ضربه زدن هدفمند:
کودک را تشویق کنید که بطری را به‌آرامی و با دقت فشار دهد یا لمس کند، بدون اینکه به آن ضربه بزند.
با اجرای این تمرینات و راهکارها، کودک می‌تواند از رفتار پت زدن به بطری خودداری کند و به مهارت‌های هدفمندتری در گرفتن و استفاده از بطری دست یابد.